Naslag

Kettingslijtage meten: wanneer vervang je je ketting?

Wanneer vervang je je fietsketting? De slijtagegrenzen per aandrijving volgens Park Tool en SRAM, en hoe je meet met een kettingslijtagemeter.

Kort antwoord

Vervang je ketting zodra de slijtage 0,5 % bereikt bij 11, 12 en 13 versnellingen, 0,75 % bij 10 versnellingen of minder, of 1,0 % bij singlespeed. Voor SRAM Eagle 12-speed-kettingen, inclusief Eagle T-Type (Transmission), ligt de grens op 0,8 %, gemeten met een door SRAM goedgekeurde meter.

Een ketting “rekt” niet doordat het metaal uitrekt, maar doordat de pennen en bussen binnenin slijten. Daardoor wordt de steek — de afstand tussen de pennen — groter en grijpt de ketting niet meer precies in de tanden van cassette en kettingbladen. Een versleten ketting slijpt die tanden vervolgens in hoog tempo mee.

Daarmee is dit de goedkoopste onderhoudsregel die er is: een ketting op tijd vervangen kost een fractie van wat een cassette kost. Park Tool waarschuwt expliciet dat doorrijden op een ketting voorbij de slijtagegrens cassette en kettingbladen voortijdig laat verslijten.

De grenswaarden per aandrijving

Vervang je ketting zodra de gemeten slijtage de grenswaarde voor jouw aandrijving bereikt. De onderstaande grenzen zijn de door Park Tool gepubliceerde richtwaarden, aangevuld met de eigen opgave van SRAM voor Eagle-kettingen. Park Tool dekt daarbij 11- en 12-versnellingsaandrijvingen; Drais hanteert dezelfde 0,5 %-grens voor 13-versnellingsaandrijvingen als conservatief uitgangspunt totdat een fabrikantsbron voor 13 versnellingen beschikbaar is:

AandrijvingVervangen bij
Singlespeed1,0 %
T/m 10 versnellingen0,75 %
11 t/m 13 versnellingen0,5 %
SRAM Eagle 12-speed (incl. T-Type)0,8 % op een door SRAM goedgekeurde meter

Rijd je een SRAM Flattop-wegketting? Flattop heeft een afwijkende dwarsdoorsnede en valt niet onder de 0,8 %-regel voor SRAM Eagle; volg de actuele Flattop-documentatie van SRAM en gebruik een meter van hun lijst met goedgekeurde meetgereedschappen — niet elke standaardmeter geeft een bruikbare waarde.

Voor e-bikes geldt de grenswaarde van het aantal versnellingen, maar meet vaker: een middenmotor zet veel koppel op de ketting, waardoor die sneller slijt.

Meten met een slijtagemeter

Een kettingslijtagemeter (bijvoorbeeld met een 0,5%- en 0,75%-zijde) maakt de meting een kwestie van seconden:

  1. Zet je fiets stabiel neer en leg de ketting op het grootste kettingblad.
  2. Plaats de meter in de ketting volgens de instructie van de fabrikant van de meter.
  3. Valt de 0,5%-zijde er volledig in? Dan is je ketting bij 11, 12 of 13 versnellingen aan vervanging toe.
  4. Valt ook de 0,75%-zijde er volledig in? Vervang dan ook bij een aandrijving t/m 10 versnellingen — en controleer meteen je cassette op slijtage.

Meet op een paar verschillende plekken in de ketting: slijtage is zelden helemaal gelijkmatig.

Hoe vaak controleren?

Controleer maandelijks als je regelmatig rijdt, en extra vaak na natte, modderige of zanderige ritten — slijpsel tussen de schakels versnelt de slijtage enorm. Hoe lang een ketting meegaat verschilt sterk per rijstijl, ondergrond, onderhoud en smering; meet in plaats van op de kilometerstand te vertrouwen.

Ketting al te ver versleten?

Slipt een nieuwe ketting onder belasting over de cassette, dan heeft de cassette zich al naar de opgerekte steek van de oude ketting gevormd. Vervang ketting en cassette dan samen, en controleer het meest gebruikte kettingblad op tanden met een haaienvinvorm.

Wil je weten hoeveel kilometer er werkelijk op je ketting zit? In Drais registreer je je ketting als onderdeel in de Garage en loopt de teller automatisch mee met je ritten.

Bronnen

Nieuwe cassette nodig? Vergelijk eerst je verzet

Bijgewerkt:

Gecontroleerd door Lukasz Klemens, oprichter van Drais, op